Trung Quốc phát triển bề mặt thông minh giúp máy bay tàng hình thu năng lượng từ radar

Trung Quốc vừa công bố một bước tiến đột phá trong lĩnh vực công nghệ quân sự khi phát triển thành công bề mặt thông minh có khả năng thu năng lượng từ sóng radar. Công nghệ này không chỉ giúp máy bay tàng hình giảm khả năng bị phát hiện mà còn tận dụng chính sóng radar của đối phương để tạo ra năng lượng phục vụ hoạt động của các hệ thống điện tử trên máy bay.

Đây được đánh giá là bước phát triển mang tính chiến lược, có thể làm thay đổi cán cân trong tác chiến điện tử hiện đại cũng như mở ra nhiều ứng dụng dân sự trong tương lai.

Bề mặt thông minh là gì?

Bề mặt thông minh, hay còn gọi là Reconfigurable Intelligent Surface (RIS), là một loại vật liệu siêu mỏng được thiết kế để tương tác linh hoạt với sóng điện từ. Khác với các vật liệu tàng hình truyền thống vốn chỉ có chức năng hấp thụ hoặc tán xạ sóng radar, RIS có thể điều chỉnh đặc tính điện từ theo thời gian thực.

Nhờ khả năng này, bề mặt thông minh không chỉ làm giảm tín hiệu phản xạ radar mà còn chuyển đổi sóng radar thành năng lượng điện, phục vụ cho các thiết bị trên máy bay hoặc hệ thống cảm biến.

Cơ chế thu năng lượng từ radar

Nguyên lý hoạt động của bề mặt thông minh dựa trên việc khai thác năng lượng từ sóng điện từ trong môi trường. Khi radar của đối phương phát sóng để phát hiện mục tiêu, bề mặt thông minh trên máy bay sẽ:

• Tiếp nhận sóng radar ở nhiều dải tần khác nhau

• Điều chỉnh cấu trúc vi mô để tối ưu hóa khả năng hấp thụ

• Chuyển đổi năng lượng sóng điện từ thành điện năng

Nguồn điện này có thể được lưu trữ hoặc sử dụng trực tiếp cho các hệ thống như cảm biến, thiết bị liên lạc, hoặc hệ thống điều khiển điện tử.

Lợi thế vượt trội cho máy bay tàng hình

Việc tích hợp bề mặt thông minh mang lại nhiều lợi ích rõ rệt cho máy bay tàng hình. Trước hết, máy bay có thể tự cấp một phần năng lượng, giúp giảm sự phụ thuộc vào pin hoặc máy phát điện truyền thống. Điều này đồng nghĩa với việc giảm trọng lượng, tăng tầm hoạt động và kéo dài thời gian làm nhiệm vụ.

Quan trọng hơn, công nghệ này tạo ra một nghịch lý chiến thuật: radar càng hoạt động mạnh thì máy bay tàng hình càng có thêm năng lượng. Điều này khiến các hệ thống radar đối phương không chỉ kém hiệu quả hơn trong việc phát hiện mục tiêu mà còn vô tình “tiếp sức” cho mục tiêu đó.

Tác động đến chiến tranh điện tử hiện đại

Trong bối cảnh chiến tranh hiện đại ngày càng phụ thuộc vào không gian điện từ, bề mặt thông minh được xem là một công cụ then chốt. Công nghệ này hỗ trợ khái niệm tàng hình điện từ chủ động, nơi phương tiện không chỉ né tránh mà còn tương tác và khai thác môi trường sóng xung quanh.

Ngoài ra, RIS còn cho phép nhiều phương tiện quân sự phối hợp với nhau, chia sẻ năng lượng và thông tin thông qua môi trường điện từ, tạo nên lợi thế lớn trong tác chiến mạng trung tâm.

Ứng dụng ngoài lĩnh vực quân sự

Không chỉ giới hạn trong quốc phòng, bề mặt thông minh còn có tiềm năng ứng dụng rộng rãi trong đời sống dân sự. Một trong những lĩnh vực được quan tâm nhất là viễn thông thế hệ mới (6G). Công nghệ RIS có thể giúp tăng cường chất lượng tín hiệu, mở rộng vùng phủ sóng và giảm tiêu thụ năng lượng.

Bên cạnh đó, các hệ thống Internet vạn vật (IoT), cảm biến môi trường hay thiết bị tự hành cũng có thể hưởng lợi từ khả năng thu năng lượng không dây, giúp giảm nhu cầu thay pin và tăng tính bền vững.

So sánh với công nghệ tàng hình truyền thống

So với các vật liệu tàng hình trước đây chỉ tập trung vào việc “ẩn mình”, bề mặt thông minh của Trung Quốc mang tính chủ động và đa chức năng hơn. Thay vì chỉ giảm khả năng bị phát hiện, công nghệ mới còn tận dụng chính mối đe dọa để tạo ra lợi ích.

Điều này giúp Trung Quốc tạo ra sự khác biệt rõ rệt trong cuộc đua phát triển công nghệ quân sự, nhất là khi nhiều quốc gia đang đầu tư mạnh vào radar thế hệ mới để đối phó với máy bay tàng hình.

Thách thức và triển vọng tương lai

Dù đầy tiềm năng, bề mặt thông minh vẫn đối mặt với không ít thách thức. Chi phí nghiên cứu và sản xuất còn cao, yêu cầu vật liệu có độ bền lớn và khả năng hoạt động ổn định trong điều kiện khắc nghiệt. Ngoài ra, việc tối ưu hóa hiệu suất thu năng lượng từ nhiều loại radar khác nhau cũng là bài toán phức tạp.

Tuy vậy, với tốc độ phát triển công nghệ hiện nay, giới chuyên gia tin rằng bề mặt thông minh sẽ sớm được ứng dụng rộng rãi, không chỉ trong quân sự mà còn trong nhiều lĩnh vực dân sự.

Kết luận

Việc Trung Quốc phát triển bề mặt thông minh giúp máy bay tàng hình thu năng lượng từ radar đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong công nghệ điện từ hiện đại. Công nghệ này không chỉ nâng cao khả năng tác chiến mà còn mở ra hướng đi mới cho viễn thông và tự động hóa trong tương lai. Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, bề mặt thông minh hứa hẹn sẽ trở thành một trong những nền tảng then chốt của thế kỷ 21.

Xem thêm tại: