Hướng dẫn tính thuế, phí nhập khẩu và cách kê khai giá trị để tránh bị truy thu

Hướng dẫn tính thuế, phí nhập khẩu và cách kê khai giá trị để tránh bị truy thu

Trong hoạt động gửi hàng quốc tế và nhập khẩu hàng hóa, thuế và phí nhập khẩu là yếu tố khiến nhiều cá nhân và doanh nghiệp lo lắng nhất. Không ít trường hợp hàng đã thông quan nhưng bị truy thu thuế sau đó, hoặc bị giữ tại hải quan chỉ vì kê khai giá trị không đúng. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn tính thuế, các loại phí nhập khẩu phổ biến và cách kê khai giá trị hàng hóa đúng chuẩn, từ đó hạn chế tối đa rủi ro bị truy thu, phạt chậm nộp hoặc kéo dài thời gian thông quan.


Vì sao cần hiểu rõ cách tính thuế và kê khai giá trị hàng nhập khẩu?

Nhiều người gửi hàng quốc tế vẫn nghĩ: “Khai giá thấp để giảm thuế là xong”

Thực tế, hải quan các nước có hệ thống tham chiếu giá, kinh nghiệm kiểm tra và quyền ấn định lại trị giá hải quan. Nếu phát hiện:

  • Giá khai báo không hợp lý

  • Không phù hợp với mặt hàng

  • Có dấu hiệu gian lận

Hàng có thể bị truy thu thuế, phạt và lưu hồ sơ rủi ro cho các lô sau.


Các loại thuế, phí nhập khẩu thường gặp

Khi nhập khẩu hàng hóa, người nhận thường phải nộp các khoản sau:

Thuế nhập khẩu (Import Duty)

  • Áp dụng theo mã HS của hàng hóa

  • Thuế suất khác nhau tùy loại hàng và quốc gia

  • Có thể được ưu đãi nếu có C/O (Certificate of Origin)

Đây là loại thuế bắt buộc với hầu hết hàng thương mại.


Thuế giá trị gia tăng (VAT/GST)

  • Tính trên giá trị hàng + thuế nhập khẩu

  • Mức thuế phổ biến: 5% – 20% tùy quốc gia và mặt hàng

Nhiều người chỉ tính thuế nhập khẩu mà quên VAT, dẫn đến sai lệch chi phí.


Các loại phí khác

Tùy từng trường hợp, có thể phát sinh:

  • Phí thông quan

  • Phí kiểm tra chuyên ngành

  • Phí lưu kho, lưu bãi

  • Phí xử lý hồ sơ

Các khoản này không phải thuế nhưng ảnh hưởng lớn đến tổng chi phí nhập khẩu.

Hướng dẫn tính thuế, phí nhập khẩu và cách kê khai giá trị để tránh bị truy thu
Hướng dẫn tính thuế, phí nhập khẩu và cách kê khai giá trị để tránh bị truy thu

Công thức tính thuế nhập khẩu cơ bản

Thông thường, thuế nhập khẩu được tính theo trình tự:

Trị giá tính thuế 

= Giá hàng + cước vận chuyển + bảo hiểm (nếu có)

Thuế nhập khẩu

= Trị giá tính thuế × Thuế suất nhập khẩu

Thuế VAT

= (Trị giá tính thuế + Thuế nhập khẩu) × Thuế suất VAT

Tổng số tiền phải nộp = Thuế nhập khẩu + VAT + các phí liên quan


Trị giá hải quan là gì? Vì sao dễ bị truy thu?

Trị giá hải quan là gì?

Trị giá hải quan là giá trị thực tế của hàng hóa dùng để tính thuế, thường dựa trên:

  • Giá mua bán

  • Hóa đơn thương mại

  • Cước vận chuyển

  • Bảo hiểm

Đây là yếu tố then chốt trong toàn bộ quá trình tính thuế.


Những lý do phổ biến khiến bị truy thu thuế

Hải quan có thể truy thu khi:

  • Khai giá quá thấp so với mặt bằng thị trường

  • Khai sai loại hàng, sai mã HS

  • Hóa đơn không nhất quán

  • Không chứng minh được giá mua thực tế

Truy thu có thể áp dụng ngay cả khi hàng đã được giao xong.


Hướng dẫn kê khai giá trị hàng hóa để tránh bị truy thu

Khai giá hợp lý, không “quá đẹp”

  • Không nên khai giá quá thấp bất thường

  • Giá nên phù hợp với:

    • Chủng loại hàng

    • Chất lượng

    • Số lượng

Hải quan dễ chấp nhận giá hợp lý hơn là giá “rẻ bất thường”.


Thống nhất thông tin trên mọi chứng từ

Các thông tin sau phải khớp nhau:

  • Commercial Invoice

  • Packing List

  • Tờ khai hải quan

  • Vận đơn

Chỉ cần lệch nhỏ cũng có thể bị yêu cầu giải trình.

Hướng dẫn tính thuế, phí nhập khẩu và cách kê khai giá trị để tránh bị truy thu
Hướng dẫn tính thuế, phí nhập khẩu và cách kê khai giá trị để tránh bị truy thu

Phân biệt rõ hàng cá nhân và hàng thương mại

  • Hàng cá nhân: số lượng nhỏ, không lặp lại

  • Hàng thương mại: số lượng nhiều, gửi thường xuyên

Khai sai mục đích sử dụng là lỗi rất dễ bị truy thu.


Chuẩn bị chứng từ chứng minh giá trị

Trong trường hợp bị nghi ngờ, bạn nên có:

  • Hóa đơn mua hàng

  • Hợp đồng (nếu có)

  • Lịch sử giao dịch

  • Bảng báo giá từ nhà cung cấp

Đây là cơ sở để bảo vệ mức giá đã khai.


Một số tình huống thực tế dễ bị truy thu thuế

Các trường hợp thường gặp:

  • Gửi hàng online, khai giá thấp để “né thuế”

  • Gửi nhiều lô giống nhau trong thời gian ngắn

  • Gửi hàng branded nhưng khai giá chung chung

  • Khai “quà biếu” cho hàng có giá trị cao

Hải quan các nước ngày càng siết chặt kiểm tra sau thông quan.


Có nên nhờ đơn vị logistics tư vấn kê khai giá trị?

Câu trả lời là NÊN, đặc biệt khi:

  • Lần đầu nhập khẩu

  • Hàng giá trị cao

  • Hàng có thuế suất phức tạp

  • Gửi hàng thường xuyên

Đơn vị logistics có kinh nghiệm sẽ:

  • Tư vấn mức giá khai phù hợp

  • Hạn chế rủi ro bị truy thu

  • Chủ động xử lý khi có kiểm tra


Kết luận

Hiểu đúng cách tính thuế, phí nhập khẩu và kê khai giá trị hàng hóa là yếu tố quyết định giúp:

  • Thông quan nhanh

  • Không bị truy thu, phạt

  • Chủ động kiểm soát chi phí

Trong xuất nhập khẩu, làm đúng ngay từ đầu luôn rẻ hơn rất nhiều so với xử lý sai sót sau này.

Xem thêm:

Vận chuyển hàng Việt Nam sang Trung Quốc bước vào thời kỳ vàng thứ hai

VẬN CHUYỂN NÔNG SẢN TỪ AN GIANG ĐI TRUNG QUỐC