Nội Dung
Tết Nguyên Đán là lễ hội lớn nhất, quan trọng nhất trong hệ thống các ngày lễ tết của Việt Nam. Không chỉ đơn thuần là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, Tết còn chứa đựng những giá trị tâm linh, nhân văn sâu sắc. Hiểu rõ về nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tết Nguyên Đán sẽ giúp mỗi chúng ta thêm yêu và tự hào về cội nguồn dân tộc.
Có nhiều tranh cãi về việc Tết Nguyên Đán bắt nguồn từ đâu. Tuy nhiên, dựa trên các tài liệu lịch sử và truyền thuyết dân gian, chúng ta có cái nhìn đa chiều về ngày lễ này:
Nhiều người lầm tưởng Tết là của Trung Quốc du nhập vào Việt Nam. Nhưng theo truyền thuyết “Bánh chưng bánh giầy”, người Việt đã ăn Tết từ thời vua Hùng (tức là trước cả 1.000 năm Bắc thuộc). Trong sách Kinh Lễ, Khổng Tử cũng từng nhắc đến một lễ hội lớn của người dân phương Nam (vùng Giao Chỉ) mang tên “Sáp”, nơi họ nhảy múa và ăn uống mừng mùa màng, đó chính là tiền thân của ngày Tết ngày nay.
Về mặt chữ Hán, “Tết” thực chất là cách đọc chệch của từ “Tiết” (thời tiết/giai đoạn trong năm). “Nguyên” có nghĩa là sự bắt đầu, cái đầu tiên; và “Đán” có nghĩa là buổi sáng sớm. Như vậy, Tết Nguyên Đán có nghĩa là buổi sáng khởi đầu của một năm mới, một chu kỳ mới của đất trời.
Tết không chỉ là ngày nghỉ, đó là một phần hơi thở của người Việt với những ý nghĩa vô cùng thiêng liêng:
Với một quốc gia có nền văn minh lúa nước lâu đời, Tết là dịp để người dân bày tỏ lòng biết ơn đối với các vị thần như Thần Đất (Thổ Địa), Thần Mưa, Thần Mặt Trời… đã phù hộ cho một năm mưa thuận gió hòa. Đây là sự giao thoa giữa con người với thiên nhiên trong triết lý “vạn vật hữu linh”.
Đây là giá trị cốt lõi nhất của Tết Nguyên Đán. Dù làm ăn xa nhà đến đâu, người Việt luôn cố gắng trở về trước đêm Giao thừa. Tết là dịp để con cháu quây quần bên mâm cơm tất niên, thăm hỏi sức khỏe ông bà, cha mẹ. Khói nhang trên bàn thờ tổ tiên như sợi dây kết nối giữa thế giới hiện tại và những người đã khuất, nhắc nhở chúng ta về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.
Người Việt quan niệm rằng những gì xảy ra trong ba ngày Tết sẽ ảnh hưởng đến cả năm. Vì vậy, mọi người đều cố gắng dọn dẹp nhà cửa thật sạch sẽ, trang trí hoa mai, hoa đào rực rỡ và mặc những bộ quần áo mới đẹp nhất. Mọi buồn phiền, xích mích của năm cũ đều được gác lại để nhường chỗ cho những lời chúc tốt đẹp, niềm vui và nụ cười.
Đây là ngày khởi đầu cho chuỗi hoạt động Tết. Người dân chuẩn bị cá chép làm phương tiện để các vị thần lên trời báo cáo với Ngọc Hoàng về tình hình của gia đình trong năm qua.
Hình ảnh nồi bánh chưng đỏ lửa xuyên đêm là ký ức đẹp nhất của nhiều thế hệ. Bánh chưng (hình vuông – tượng trưng cho Đất) và bánh tét (hình tròn/trụ – tượng trưng cho Trời) là lễ vật không thể thiếu trên bàn thờ tổ tiên, thể hiện sự no ấm, đủ đầy.
Người đầu tiên bước vào nhà sau giao thừa được gọi là người xông đất. Gia chủ thường chọn người hợp tuổi, có tính cách vui vẻ để mang lại vận may. Tiếp đó là tục lệ lì xì (mừng tuổi) cho trẻ nhỏ và người già để chúc sức khỏe và thành công.
Hái lộc đầu xuân hay đi chùa cầu bình an đã trở thành nét đẹp tâm linh. Trong mùi hương trầm ngan ngát, người ta tìm thấy sự thanh thản trong tâm hồn và cầu mong những điều thiện lành cho gia đình.
Trong thời đại công nghệ, cách ăn Tết của người Việt có ít nhiều thay đổi nhưng giá trị cốt lõi vẫn vẹn nguyên.
Tết “Công nghệ”: Những lời chúc qua mạng xã hội, video call giúp những người ở xa vẫn cảm nhận được không khí ấm áp.
Tết “Du lịch”: Thay vì chỉ ở nhà, nhiều gia đình chọn cách đi du lịch cùng nhau để nghỉ ngơi sau một năm bận rộn. Tuy nhiên, dù đi đâu, bữa cơm cúng tổ tiên vào chiều 30 Tết vẫn luôn được coi trọng hàng đầu.
Sự chuyển mình này cho thấy Tết Nguyên Đán có sức sống mãnh liệt, luôn thích nghi để tồn tại trong lòng mỗi người dân Việt Nam.
Nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tết Nguyên Đán là một phần không thể tách rời của văn hóa dân tộc. Giữa dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, Tết là “trạm dừng chân” để chúng ta tìm về với bản ngã, với gia đình và cội nguồn. Hãy cùng nhau gìn giữ những phong tục tốt đẹp để ngọn lửa văn hóa Việt mãi tỏa sáng qua bao thế hệ.
Vận Chuyển Kẹo Dừa Bến Tre Đi Mỹ: Quy Trình, Chi Phí Và Lưu Ý Mới Nhất