Nội Dung
Trung Quốc là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, đồng thời cũng là thị trường tiềm năng với hàng triệu doanh nghiệp, nhà máy và thương nhân. Tuy nhiên, kinh doanh với người Trung Quốc không chỉ đơn thuần là câu chuyện giá cả hay hợp đồng, mà còn chịu ảnh hưởng rất lớn bởi văn hóa, tư duy và cách ứng xử trong kinh doanh.
Nhiều doanh nghiệp, cá nhân Việt Nam dù có sản phẩm tốt nhưng vẫn gặp khó khăn, thậm chí thất bại khi làm ăn với đối tác Trung Quốc vì chưa hiểu rõ văn hóa kinh doanh đặc thù. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ những điều nên làm và không nên làm khi kinh doanh với người Trung Quốc, từ đó gia tăng cơ hội hợp tác lâu dài và bền vững.
Văn hóa kinh doanh Trung Quốc chịu ảnh hưởng sâu sắc từ:
Nho giáo
Tư tưởng “guanxi” (quan hệ)
Tinh thần tập thể và thứ bậc
Lịch sử thương mại lâu đời
Đối với người Trung Quốc, làm ăn không chỉ dựa trên hợp đồng giấy trắng mực đen, mà còn dựa rất nhiều vào:
Mối quan hệ cá nhân
Uy tín
Lòng tin
Cách ứng xử trong quá trình hợp tác
Hiểu được điều này là bước đầu tiên để bạn bước chân vào thị trường Trung Quốc một cách an toàn.
“Guanxi” là khái niệm cốt lõi trong văn hóa kinh doanh Trung Quốc. Người Trung Quốc thường:
Ưu tiên làm ăn với người quen
Tin tưởng đối tác do người khác giới thiệu
Coi trọng quá trình xây dựng quan hệ lâu dài
👉 Vì vậy, bạn nên:
Dành thời gian gặp gỡ, trò chuyện
Ăn uống, giao lưu trước khi bàn chuyện hợp đồng
Giữ liên lạc thường xuyên, kể cả khi chưa có đơn hàng
Đừng quá vội vàng đi thẳng vào giá cả hay điều khoản ngay từ lần gặp đầu tiên.
Trong văn hóa Trung Quốc:
Thứ bậc rất quan trọng
Người lớn tuổi hoặc cấp cao thường có tiếng nói quyết định
Khi gặp đối tác:
Hãy xác định rõ ai là người có quyền quyết định
Ưu tiên giao tiếp với người đứng đầu hoặc đại diện chính thức
Thể hiện sự tôn trọng qua cách xưng hô, chào hỏi
Việc bỏ qua hoặc xem nhẹ người có vị trí cao có thể khiến cuộc đàm phán thất bại ngay từ đầu.
Người Trung Quốc rất coi trọng “thể diện” (mianzi). Trong kinh doanh:
Họ không thích bị chỉ trích công khai
Tránh tranh cãi gay gắt trước đám đông
Không thích nói “không” trực tiếp
👉 Lời khuyên:
Góp ý nên nói riêng
Diễn đạt nhẹ nhàng, vòng vo
Giữ thái độ ôn hòa trong mọi tình huống
Giữ thể diện cho đối tác cũng chính là giữ cơ hội hợp tác cho chính bạn.
Người Trung Quốc nổi tiếng là:
Rất giỏi đàm phán
Thường mặc cả nhiều vòng
Có thể thay đổi điều kiện vào phút cuối
Vì vậy, bạn nên:
Chuẩn bị sẵn phương án giá
Biết rõ giới hạn có thể nhượng bộ
Không để lộ hết “bài” ngay từ đầu
Sự kiên nhẫn và linh hoạt là chìa khóa khi làm việc với đối tác Trung Quốc.
Một khi đã tạo được niềm tin, người Trung Quốc:
Sẵn sàng hợp tác lâu dài
Ưu tiên bạn hơn đối tác mới
Giới thiệu thêm khách hàng khác
Do đó:
Giao hàng đúng hẹn
Đúng chất lượng
Minh bạch trong thanh toán
Uy tín là tài sản quan trọng nhất khi làm ăn tại thị trường này.
Phong cách giao tiếp quá thẳng thắn, trực diện theo kiểu phương Tây đôi khi:
Khiến đối tác khó chịu
Bị cho là thiếu tinh tế
Làm mất thể diện
Hãy học cách:
Nói giảm, nói tránh
Đưa ra gợi ý thay vì yêu cầu
Giữ sự mềm mỏng trong lời nói
Ở Trung Quốc:
Hợp đồng quan trọng nhưng quan hệ còn quan trọng hơn
Có thể điều chỉnh linh hoạt theo tình hình thực tế
Nếu bạn quá cứng nhắc:
Chỉ bám sát điều khoản
Không linh hoạt trong xử lý vấn đề
👉 Rất dễ khiến mối quan hệ trở nên căng thẳng.
Dù đối tác tỏ ra thân thiện, bạn vẫn nên:
Kiểm tra kỹ thông tin doanh nghiệp
Xác minh năng lực sản xuất
Thỏa thuận rõ ràng về thanh toán
Sự cẩn trọng ban đầu giúp bạn tránh rủi ro về sau.
Một số điều kiêng kỵ phổ biến:
Không tặng đồng hồ (ám chỉ chia ly)
Không tặng vật sắc nhọn
Tránh dùng số 4 (liên tưởng đến “tử”)
Nếu tặng quà:
Nên chọn quà mang ý nghĩa may mắn
Đóng gói cẩn thận
Không quá phô trương
Người Trung Quốc thường:
Cần thời gian bàn bạc nội bộ
Tham khảo ý kiến nhiều bên
Việc thúc ép:
Dễ gây phản tác dụng
Khiến đối tác cảm thấy bị áp lực
Hãy kiên nhẫn và để họ có thời gian cân nhắc.
Ngày nay, văn hóa kinh doanh Trung Quốc đã có nhiều thay đổi:
Trẻ hóa đội ngũ doanh nhân
Ứng dụng công nghệ mạnh mẽ
Minh bạch hơn trong giao dịch quốc tế
Tuy nhiên, những giá trị cốt lõi như guanxi, thể diện, uy tín vẫn còn nguyên giá trị. Do đó, kết hợp:
Tư duy hiện đại
Hiểu biết văn hóa truyền thống
sẽ giúp bạn dễ dàng thành công hơn khi hợp tác.
Hiểu rõ văn hóa kinh doanh của người Trung Quốc – điều nên và không nên chính là chìa khóa để:
Tránh rủi ro không đáng có
Xây dựng quan hệ lâu dài
Mở rộng cơ hội kinh doanh bền vững
Dù bạn là cá nhân buôn bán nhỏ lẻ hay doanh nghiệp xuất nhập khẩu, việc đầu tư tìm hiểu văn hóa đối tác luôn mang lại lợi ích lâu dài.
Xem thêm tại: