Nội Dung
Nhắc đến Trung Quốc, nhiều người thường nghĩ ngay đến một quốc gia đông dân, lãnh thổ rộng lớn và nền văn minh lâu đời. Tuy nhiên, bên cạnh quy mô dân số, cơ cấu của Trung Quốc cũng là một trong những yếu tố tạo nên bản sắc đặc biệt của đất nước này. Vậy Trung Quốc có bao nhiêu dân tộc? Sự phân bố, vai trò và ý nghĩa của chúng ra sao trong lịch sử và xã hội hiện đại?
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về bức tranh dân tộc đa dạng của Trung Quốc từ góc nhìn địa lý, văn hóa và xã hội.
Theo quy định và thống kê chính thức của Nhà nước Trung Quốc, Trung Quốc hiện có 56 dân tộc, bao gồm:
1 dân tộc đa số: người Hán
55 dân tộc thiểu số
Cơ cấu này được xác lập thông qua các cuộc điều tra dân tộc học quy mô lớn trong thế kỷ 20, dựa trên nhiều tiêu chí như:
Ngôn ngữ
Văn hóa
Phong tục tập quán
Lịch sử hình thành
Ý thức cộng đồng dân tộc
Việc xác định và công nhận 56 dân tộc không chỉ mang ý nghĩa thống kê mà còn là nền tảng để xây dựng chính sách dân tộc và quản lý xã hội tại Trung Quốc.
Người Hán là dân tộc lớn nhất tại Trung Quốc và cũng là dân tộc đông dân nhất thế giới. Hiện nay, người Hán chiếm hơn 90% tổng dân số Trung Quốc, đóng vai trò trung tâm trong lịch sử, chính trị và văn hóa quốc gia.
Một số đặc điểm nổi bật của người Hán:
Phân bố rộng khắp lãnh thổ Trung Quốc
Là chủ thể chính hình thành chữ Hán, Hán ngữ và nền văn minh Trung Hoa
Gắn liền với các học thuyết truyền thống như Nho giáo, Đạo giáo
Đóng vai trò cốt lõi trong hệ thống hành chính, kinh tế và giáo dục
Thuật ngữ “Hán” cũng là nguồn gốc của nhiều khái niệm quen thuộc như Hán tự, Hán ngữ, người Hoa.
Xem thêm:
Phong tục lì xì của người Trung Quốc.
Mặc dù chỉ chiếm khoảng 8–9% dân số, nhưng 55 dân tộc thiểu số lại sinh sống trên hơn 50% diện tích lãnh thổ Trung Quốc, chủ yếu tại các vùng núi, cao nguyên và khu vực biên giới.
Một số dân tộc thiểu số tiêu biểu gồm:
Choang
Hồi
Mãn
Duy Ngô Nhĩ
Tạng
Miêu
Dao
Mỗi dân tộc có:
Trang phục truyền thống riêng
Ngôn ngữ hoặc chữ viết riêng
Lễ hội, tín ngưỡng và phong tục đặc trưng
Chính sự khác biệt này đã tạo nên sự phong phú về văn hóa, ẩm thực và đời sống tinh thần của Trung Quốc.
Để quản lý và bảo tồn bản sắc dân tộc, Trung Quốc thành lập nhiều khu tự trị dân tộc, nơi các dân tộc thiểu số sinh sống tập trung, tiêu biểu như:
Tân Cương
Tây Tạng
Nội Mông
Quảng Tây
Ninh Hạ
Các khu vực này thường có:
Vị trí chiến lược về địa lý
Tài nguyên thiên nhiên phong phú
Vai trò quan trọng trong an ninh biên giới
Việc công nhận quyền tự trị giúp các dân tộc thiểu số:
Bảo tồn ngôn ngữ và văn hóa
Tham gia quản lý địa phương
Phát triển kinh tế phù hợp đặc thù vùng miền
Sự đa dạng dân tộc của Trung Quốc là kết quả của nhiều yếu tố:
Lãnh thổ rộng lớn, trải dài từ đồng bằng, sa mạc đến cao nguyên
Lịch sử hình thành lâu dài, trải qua nhiều triều đại
Giao thoa văn hóa và di cư giữa các nhóm người trong hàng nghìn năm
Tiếp giáp nhiều quốc gia, tạo điều kiện giao lưu dân tộc
Qua thời gian, các cộng đồng người hình thành bản sắc riêng nhưng vẫn tồn tại trong cùng một quốc gia thống nhất.
Việc công nhận và quản lý 56 dân tộc giúp Trung Quốc:
Duy trì sự ổn định xã hội
Thúc đẩy đoàn kết dân tộc
Phát triển kinh tế vùng sâu, vùng xa
Quảng bá hình ảnh một quốc gia đa văn hóa
Đồng thời, đây cũng là thách thức trong việc cân bằng giữa bảo tồn bản sắc và phát triển hiện đại hóa.
Trung Quốc có tổng cộng 56 dân tộc được công nhận chính thức, trong đó người Hán chiếm đa số và 55 dân tộc thiểu số tạo nên sự đa dạng độc đáo về văn hóa, ngôn ngữ và phong tục.
Chính cơ cấu dân tộc này đã góp phần hình thành nên bản sắc xã hội phong phú và phức tạp của Trung Quốc ngày nay.
Xem thêm: