Nội Dung
Tết Nguyên Đán (Xuân Tiết) là dịp lễ quan trọng và thiêng liêng nhất trong năm của người Trung Quốc. Không chỉ là thời khắc chuyển giao năm cũ – năm mới, Tết còn mang ý nghĩa đoàn viên, sum họp gia đình và cầu chúc may mắn. Trong không khí ấy, mâm cơm Tết Trung Quốc đóng vai trò đặc biệt quan trọng, bởi mỗi món ăn đều mang theo những biểu tượng văn hóa sâu sắc về tài lộc, sức khỏe, hạnh phúc và thịnh vượng.
Khác với mâm cơm Tết Việt Nam, ẩm thực Tết Trung Quốc vô cùng phong phú, đa dạng theo từng vùng miền, nhưng vẫn có những món ăn truyền thống gần như không thể thiếu trên bàn tiệc ngày đầu năm. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ những món ăn truyền thống không thể thiếu trong mâm cơm Tết Trung Quốc, ý nghĩa của từng món và nét văn hóa ẩm thực đặc trưng đằng sau đó.
Trong quan niệm truyền thống, mâm cơm Tết không đơn thuần là bữa ăn mà là:
Biểu tượng của sự đoàn tụ gia đình
Cách thể hiện lòng hiếu kính với tổ tiên
Nghi thức cầu chúc một năm mới thuận lợi, đủ đầy
Người Trung Quốc tin rằng ăn gì vào ngày đầu năm sẽ ảnh hưởng đến vận may cả năm, vì vậy việc lựa chọn món ăn trong mâm cơm Tết được chuẩn bị vô cùng kỹ lưỡng, chú trọng đến:
Tên gọi mang ý nghĩa cát tường
Hình dáng tượng trưng
Cách chế biến và trình bày
Sủi cảo là món ăn Tết phổ biến nhất tại miền Bắc Trung Quốc và gần như xuất hiện trong mọi gia đình vào đêm giao thừa. Hình dáng sủi cảo giống thỏi vàng cổ (nguyên bảo), tượng trưng cho:
Tài lộc
Sự giàu có
May mắn đầu năm
Người Trung Quốc thường:
Gói sủi cảo cả gia đình để tăng sự gắn kết
Cho một đồng xu sạch vào một chiếc sủi cảo, ai ăn trúng sẽ gặp nhiều may mắn trong năm
Sủi cảo thường được ăn vào đúng thời khắc giao thừa, mang ý nghĩa “tiễn năm cũ – đón năm mới”.
Cá là món ăn không thể thiếu trong mâm cơm Tết Trung Quốc bởi chữ “鱼” (yú) đồng âm với chữ “余” – nghĩa là dư dả, thừa thãi. Câu chúc quen thuộc là:
“Niên niên hữu dư” – Năm nào cũng dư dả.
Cá thường được hấp nguyên con
Không lật cá khi ăn (tránh “lật thuyền”, điều xui xẻo)
Thường để thừa lại một ít cá, tượng trưng cho “dư dả sang năm sau”
Gà luộc nguyên con là món ăn phổ biến trong mâm cơm Tết Trung Quốc, đặc biệt ở miền Nam.
Gà tượng trưng cho gia đình trọn vẹn
Hình ảnh con gà nguyên vẹn thể hiện sự viên mãn, đầy đủ
Cầu mong con cháu đông đủ, hòa thuận
Gà thường được bày nguyên con, không chặt nhỏ trước khi cúng để giữ trọn ý nghĩa.
“Nián gāo” đồng âm với “năm cao hơn”, mang ý nghĩa:
Công việc thăng tiến
Học hành tiến bộ
Cuộc sống ngày càng tốt đẹp
Bánh tổ có nhiều biến tấu:
Bánh gạo nếp hấp
Bánh chiên
Bánh ngọt hoặc mặn tùy vùng
Đây là món ăn không thể thiếu trong mâm cơm Tết Trung Quốc, đặc biệt với người làm ăn, kinh doanh.
Mì trường thọ là món ăn mang ý nghĩa đặc biệt trong ngày Tết và sinh nhật.
Sợi mì dài, không cắt ngắn
Khi ăn cố gắng không cắn đứt sợi mì
Cầu chúc sức khỏe
Sống lâu
Ít bệnh tật trong năm mới
Thịt kho Đông Pha (Đông Pha nhục) là món ăn truyền thống nổi tiếng, thường xuất hiện trong mâm cơm Tết ở nhiều vùng Trung Quốc.
Màu sắc đỏ nâu tượng trưng cho may mắn
Miếng thịt vuông vắn tượng trưng cho sự ổn định, vững chắc
Lạp xưởng là món ăn quen thuộc trong mâm cơm Tết Trung Quốc, đặc biệt ở Quảng Đông.
Màu đỏ tượng trưng cho may mắn
Vị đậm đà thể hiện sự đủ đầy
Lạp xưởng thường được hấp hoặc xào cùng rau củ trong bữa cơm đầu năm.
Canh viên hay bánh trôi nước Trung Quốc là món tráng miệng phổ biến dịp Tết.
Hình tròn tượng trưng cho đoàn viên
Gia đình hòa thuận, êm ấm
Món này đặc biệt phổ biến trong Tết Nguyên Tiêu (rằm tháng Giêng).
Trong mâm cơm Tết Trung Quốc thường có:
Quýt, cam: tượng trưng cho tài lộc
Táo: bình an
Món ngọt: cuộc sống ngọt ngào, thuận lợi
Những món ăn truyền thống không thể thiếu trong mâm cơm Tết Trung Quốc không chỉ làm phong phú bữa tiệc đầu năm mà còn phản ánh sâu sắc giá trị văn hóa, tín ngưỡng và ước vọng của người dân. Mỗi món ăn đều mang một lời chúc, một thông điệp tốt đẹp cho năm mới: từ tài lộc, sức khỏe, hạnh phúc đến sự sum vầy gia đình.
Hiểu về mâm cơm Tết Trung Quốc không chỉ giúp bạn khám phá ẩm thực mà còn là cách để hiểu sâu hơn về văn hóa và con người Trung Hoa – nơi Tết không chỉ là lễ hội, mà là linh hồn của cả một năm mới.
Xem thêm tại:
Vận chuyển hàng Việt Nam sang Trung Quốc bước vào thời kỳ vàng thứ hai